Beyazperdede ‘Öteki’ Olmak: ‘Dönersen Islık Çal’ Filmi Üzerine Bir İnceleme

Nurcan Pınar Eke

Öz


Özet

Çalışma kapsamında ‘öteki’ olgusu üzerinde durularak, bu olgunun bir çeşitlemesi olan cinsel yönelim farklılığına dayalı ötekiliğin Türk Sineması’ndaki tezahürlerine bakılmıştır.

Cinsel yönelim temelli ötekilik olgusu, sinemamızda ilk kez 1990’larda gerçekçi biçimde beyazperdeye yansıtılmış bir konu olması nedeniyle yine bu yıllara ait öncü bir film bağlamında ele alınmıştır.

Araştırma yöntemi olarak kuramsal kısımda betimleyici bir yaklaşım tercih edilmiş; uygulama kısmında ise Dönersen Islık Çal adlı Türk filminde yer alan ana karakter (travesti) üzerinden sosyolojik bir yaklaşımla, Türk Sineması’nda ötekinin temsili ve bu temsilde travestilerin varlığı toplumsal cinsiyet politikalarıyla beslenen bir okumayla irdelenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Öteki, Türk Sineması, Temsil, Travesti, Dönersen Islık Çal, Toplumsal Cinsiyet.


Tam Metin:

PDF

Referanslar


Adanır, Oğuz. (2012). Sinemada Anlam ve Anlatım. İstanbul: Say Yayınları.

Ancet, Pierre. (2010). Ucube Bedenlerin Fenomenolojisi. (Çev: Ersel Topraktepe). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Atay, Tayfun. (2004). Erkeklik En Çok Erkeği Ezer, Toplum ve Bilim Dergisi Erkeklik Sayısı, Güz: 101. Sayfa No: 11-30.

Aytav, Tufan Erkam. (2011). Türkiye’de Öteki Olmak. İstanbul: Mavi Ufuklar Yayınevi.

Balcı, Dilara. (2013). Yeşilçam’da Öteki Olmak. İstanbul: Kolektif Kitap.

Baudrillard, Jean. (2012). Kötülüğün Şeffaflığı. (Çev: Işık Ergüden). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Berger, Peter ve Luckmann, Thomas. (2008). Gerçekliğin Sosyal İnşası. (Çev: Vefa Saygın Öğütle). İstanbul : Paradigma Yayıncılık.

Berghan, Selin. (2007). Lubunya: Transeksüel Kimlik ve Beden. İstanbul: Metis Yayınları.

Butler, Judith. (2012). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. (Çev: Başak Ertür). İstanbul: Metis Yayınları.

Connolly, William. (1995). Kimlik ve Farklılık. (Çev: Ferma Lekesizalın). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Corrigan, Timothy. (2008). Film Eleştirisi El Kitabı. (Çev: Ahmet Gürata). Ankara: Dipnot Yayınları.

Çakırlar, Cüneyt. (2008). Sürçen Söylemler: Lubunya ve Tekinsiz Normativite, Cinsiyet Halleri. (Der: Nil Mutluer). İstanbul: Varlık Yayınları, Sayfa No: 207-219.

Delice, Serkan. (2008). Osmanlı’yı Bugün Nasıl Tefsir Ediyoruz? Tarih ve Toplumsal Cinsiyet Üzerine Düşünceler, Cinsiyet Halleri. (Der: Nil Mutluer). İstanbul: Varlık Yayınları, Sayfa No: 72-87.

Dorsay, Atilla. (2005). Sinemamızda Çöküş ve Rönesans Yılları. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Ergun, Doğan. (2000). Kimlikler Kıskacında Ulusal Kişilik. Ankara: İmge Kitabevi.

Evren, Burçak. (1995). Türk Sinemasında Cinsellik. İstanbul: AD Yayıncılık A.Ş.

Foucault, Michel. (2007). Cinselliğin Tarihi. (Çev: Hülya Uğur Tanrıöver). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Hall, Stuart. (1998). Eski ve Yeni Kimlikler, Eski ve Yeni Etniklikler, Kültür, Küreselleşme ve Dünya Sistemi. (Der: Anthony King / Çev: Gülcan Seçkin ve Ümit Yolsal). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. Sayfa No: 63-96.

Hitchcock, Louise. (2013). Kuramlar ve Kuramcılar: Çağdaş Düşüncede Antik Edebiyat. (Çev: Seda Pekşen). İstanbul: İletişim Yayınları.

Hutton, Patrick. (2003). Foucault, Freud ve Benlik Teknolojileri, Kendini Bilmek. (Foucault Michel, Gutman Huck ve Hutton Patrick. / Çev: Gül Çağalı Güven). İstanbul: Om Yayınevi. Sayfa No: 112-139.

Kırel, Serpil. (2010). Kültürel Çalışmalar ve Sinema. İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınevi.

Lacan, Jacques. (2013). Fallus’un Anlamı. (Çev: Murat Tura). İstanbul: Altıkırkbeş Yayınları.

Marshall, Gordon. (1999). Sosyoloji Sözlüğü. (Çev: Osman Akınhay ve Derya Kömürcü). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.

Metin, Abdullah. (2011). Kimliğin Toplumsal İnşası ve Geleneksel Kadın Kimliğinin Aktarımı. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1): 74-92.

Mitchell, Juliet. (2011). Kardeşler: Cinsellik ve Şiddet. (Çev: Pınar Padar ve Billur Yılmazyiğit). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Moir, Anne ve Jessel, David. (2002). Beyin ve Cinsiyet: Erkeksi Kadınlar, Kadınsı Erkekler. (Çev. Tarık Demirkan). İstanbul: Pencere Yayınları.

Oxford. (1997). Wordpower Dictionary. (Ed: Sally Wehmeier). Oxford: Oxford University Press.

Özgüç, Ağah. (2006). Türk Sinemasında Cinselliğin Tarihi. İstanbul: +1 Kitap.

Özön, Nijat. (2000). Sinema, Televizyon, Video, Bilgisayarlı Sinema Sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

Said, Edward. (2012). Şarkiyatçılık. (Çev: Berna Ülner). İstanbul: Metis Yayınları.

Selek, Pınar. (2011). Maskeler, Süvariler, Gacılar. Ankara: Ayizi Kitap.

Sözen, Edibe. (1999). Demir Kafesten Plastiğe Kimliklerimiz. İstanbul: Birey Yayıncılık.

Şahin, Zümrüt ve Allmer, Açalya. (2010). Beden, Mekân ve John Malkovich Olmak, Sinemekan: Sinemada Mimarlık. (Der: Açalya Allmer). İstanbul: Varlık Yayınları.

Şentürk, Levent. (2009). Eril Kente Dönüş, Cins Cins Mekân. (Der: Ayten Alkan). İstanbul: Varlık Yayınları. Sayfa No: 36-62.

TDK. (2014). Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Adresi: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&view=gts. Erişim Tarihi: 18.11.2014, Erişim Saati: 10:10.

Therborn, Göran. (1989). İktidarın İdeolojisi ve İdeolojinin İktidarı. (Çev: İrfan Cüre). İstanbul: İletişim Yayınları.

Voloşinov, Nikolayeviç. (2001). Marksizm ve Dil Felsefesi. (Çev: Mehmet Küçük). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Yağız, Nebat. (2009). Türk Sinemasında Karakterler ve Tipler. İstanbul: İşaret Yayınları.

Yanık, Celalettin. (2013). Dünyada ve Türkiye’de Çokkültürlülük. Ankara: Sentez Yayıncılık.

Yurdigül, Yusuf. (2008). Medyatik Kimlikler: Farklılık, Ötekilik, Sıradışılık, Bağlamında Travesti Kimliği. Konya: Tablet Kitabevi.

Zengin, Aslı. (2009). Devletin Cinsel Kıyıları: İstanbul’da Fuhuşun Mekânları, Cins Cins Mekân. (Der: Ayten Alkan). İstanbul: Varlık Yayınları. Sayfa No: 264-283.

Weeks, Jeffrey. (1998). Farklılığın Değeri, Kimlik: Topluluk, Kültür, Farklılık. (Çev: İrem Sağlamer). İstanbul: Sarmal Yayınevi. Sayfa No: 85-100.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.