İşçi Sınıfı Cennete Gider Filminde Çalışma İdeolojisinin Eleştirisi Olarak ‘Yabancılaşma’ Ve ‘Şeyleşmenin’ Temsili

Nilay Erbalaban Gürbüz

Öz


Modern uygarlıkta çalışma faaliyetleri ideolojik bir dünya görüşü haline gelmiştir. Çalışma faaliyetleri ekonomik, ahlaki ve felsefi olarak gündelik hayatı kuşatmıştır.  Çalışmayanlar ve piyasa ekonomisinin değerlerini reddedenler toplumsal hayattan dışlanarak ötekileştirilmiştir. Bütün modern siyaset biçimleri çalışmayı ve üretimi övmüştür. Oysa piyasa ekonomisine dayalı toplumlarda çalışma faaliyetleri yabancılaşş ve şeyleşmiştir. İnsanın bir niteliği olan ve yaşamını sürdürmesini sağlayan emek dönüşüme uğramıştır. Bir üretim aracına dönüştürülen insan çalışmanın anlamını yitirmiştir. Çalışma ideolojisinin kuşatması altında kendi varlığına ve eylemlerine ekonomik yararlılık düzleminde bakmaya zorlanmıştır. Bu nedenle günümüzde çalışma hayatı insanların ruhsal ve bedensel bütünlüğüne zarar vermeye başlamıştır. Buna karşın çalışma ideolojisini sinema alanında inceleyen bir araştırma uluslararası alanda ve yerel alanda şu ana kadar yapılmamıştır. Bu konuda felsefe ve sosyoloji disiplininde yapılan araştırmaların sinemadaki yansımasını ortaya koymak yeni bir literatürün oluşturulması için bir başlangıç olacaktır. Bu makale İşçi Sınıfı Cennete Gider filmi örneğinden yabancılaşma ve şeyleşme kavramlarını kullanarak çalışma ideolojisinin eleştirel çözümlemesini yapacaktır. Çözümleme yapılırken çalışma ideolojisine içkin olan kavramlar kullanılacaktır. Bu nedenle öncelikle çalışma ideolojisinin kuramsal bir açıklaması yapılmıştır. Daha sonra ise filmin analizindeki temel kavramlar yabancılaşma ve şeyleşme açıklanmıştır. Makalenin son bölümü örnek filmin adı geçen kavramlar kullanılarak eleştirel çözümlemesinden oluşmaktadır.

 

                                                           

Anahtar sözcükler: İdeoloji, Çalışma İdeolojisi, Yabancılaşma, Şeyleşme, Çalışma İdeolojisi ve İşçi Sınıfı Cennete Gider Filmi.



Tam Metin:

PDF

Referanslar


Althusser, L. (2000). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları (Yusuf Alp, Mahmut Özışık, Çev). İstanbul: Birikim.

Barret, M.(2004). Marx’tan Foucault’ya İdeoloji (Ahmet Fethi, Çev). Ankara: Doruk.

Baudrillard, J (1998). Üretimin Aynası Ya da Tarihi Materyalist Eleştiri Yanılsaması (Oğuz Adanır, Çev). İzmir: Dokuz Eylül.

Black, B. (1986). The Abolition to Work and Other Essays. http://www.primitivism.com/abolition.htm, Erişim Tarihi: 27.01.2015.

Bottomore, T. (1993). Marxist Düşünce Sözlüğü (Mete Tunçay, Çev). İstanbul: İletişim

Eagleton, T. (2005). İdeoloji (Muttalip Özcan, Çev). İstanbul: Ayrıntı.

Ergil, D. (1978). Yabancılaşma Kuramına İlk Katkılar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 33/3, 93-108.

Foucault, M. (2000). Hapishanenin Doğuşu (Mehmet Ali Kılıçbay, Çev). Ankara: İmge.

Foucault, M. (2006a). Akıl ve Akıl Bozukluğu Klasik Çağda Deliliğin Tarihi (4.Baskı) (Mehmet Ali Kılıçbay, Çev). Ankara: İmge.

Foucault, M. (2006b). Kelimeler ve Şeyler (3.Baskı) (Mehmet Ali Kılıçbay, Çev). Ankara: İmge.

Gorz, A. (2007). İktisadi Aklın Eleştirisi Çalışmanın Dönüşümleri/ Anlam Arayışı (2. Baskı) (Işık Ergüden, Çev). İstanbul: Ayrıntı Yay.

Gorz, A. (2011). Maddesiz, Bilgi, Değer ve Sermaye (Işık Ergüden, Çev). İstanbul: Ayrıntı.

La Classe Operaia Va in Paradiso: IMDB, http://www.imdb.com/title/tt0066919/, Erişim tarihi: 28.01.2015

Lafargue, P. (2015). Tembellik Hakkı (Işık Ergüden, Çev). İstanbul: Kırmızı Kedi.

Lukacs, G. (1998). Tarih ve Sınıf Bilinci (Yılmaz Öner, Çev). İstanbul: Belge. (Özgün Eser 1923 Tarihlidir).

MacBean, J. R. (2006). Sinema Ve Devrim (Ertan Yılmaz, Çev). İstanbul: Kabalcı.

Marcuse, H. (2013). Özgürlük Üzerine Bir Deneme (Soner Soysal, Çev). İstanbul: Ayrıntı.

Mardin, Ş. (2003). İdeoloji (9. Baskı). İstanbul: İletişim.

Marx, K. (2011). Kapital Birinci Cilt (10. Baskı) (Alaattin Bilgi, Çev). Ankara: Sol. (Özgün Eser 1867 Tarihlidir).

Marx, K., Engels, F. (2013a). Alman İdeolojisi (2.Baskı) (Tonguç Ok, Olcay Geridönmez, Çev). İstanbul: Evrensel. (Özgün Eser 1932 Tarihlidir).

Marx, K. (2013b). 1844 Elyazmaları (8.Baskı) (Murat Belge, Çev). İstanbul: Birikim. (Özgün Eser 1932 Tarihlidir).

Meda, D. (2012). Emek, Kaybolma Yolunda Bir Değer Mi (2.Baskı) (Işık Ergüden, Çev).İstanbul: İletişim.

Nietzsche, F. W. (2003). İyinin Ve Kötünün Ötesinde (Ahmet İnam, Çev). İstanbul: Say. (Özgün Eser 1886 Tarihlidir).

Ollman, B. (2012). Yabancılaşma Marx'ın Kapitalist Toplumdaki İnsan Anlayışı (Ayşegül Kars, Çev). İstanbul: Yordam.

Özbudun, S.,Markus, G., Demirer, T. (2008). Yabancılaşma Ve… Ankara: Ütopya.

Porton, R. (2015). Sinema ve Anarşizm (Osman Akınhay, Çev). İstanbul: Agora.

Wallerstein, I. (2012). Tarihsel Kapitalizm (6. Baskı) (Necmiye Alpay, Çev). İstanbul: Metis.

Zerzan, J. (T.Y.). Elements of Refusel (2nd Edition).U.S.A: C.A.L Press.

Zizek, S. (2011). İdeolojinin Yüce Nesnesi (4. Baskı) (Tuncay Birkan, Çev). İstanbul: Metis.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.